استاد محمد حسن معاضدى

     در سال 1309 در بیرجند متولد شده، تحصیلات ابتدائى، به متوسطه و دانشسراى مقدماتى را در بیرجند گذرانده است . از مهر ماه 1330 به سمت معلم در آموزش و پرورش بیرجند استخدام شده. در سال 1340 براى ادامه تحصیل در رشته کارشناسى آموزش و پرورش ابتدائى به تهران عزیمت نمود. معاضدى در سال 1335 به آموزش و پرورش مشهد منتقل و درسال 1362 به افتخار بازنشستگى نائل آمد. وى با عشق و علاقه ه‏اى که به زادگاه خود دارد پیوسته تلاش مى‏کند تا لغات و اصطلاحات بیرجندى راکه بازمانده زبان درى است با سرودن اشعارى به لهجه محلى در قالب غزل ، قصیده ، مثنوى و دو بیتى زنده نگه دارد . معاضدى صرف نظر از انجام وظائف آموزشى در بخش خصوصى ، به تدوین فرهنگ یا لغتنامه‏اى از لغات محلى بیرجند به زبان شعر پیرامون آداب و رسوم و سنت هاى کهن که مورد علاقه عموم مردم بیرجند است، همت گمارده که امید است بزودى به زیور چاپ آراسته شود.

    اشعار معاضدى همه زیبا و زنده است اما شعر کوه دهنه از زیبائى خاصى برخوردار است که به عنوان نمونه اى از طبع روان ایشان آورده مى شود.

     کوه دهنه

 پَرِنَه دل مُوکَشى تا به‏رَوُم ور دهنه

خود رفیقون خو کنم رابطه خور حسنه

 دل مو بر مردم سخلوکش کوه تنگ شده بود

بر گلن لاله و بر بلبل شیرین سخنه

 بر در ختن بنه بر شر شر اُبِر لاخو

بر پُدینان بَرجُو بر گل نازک بدنه

 بِر رَمه برّه و بزغاله و بر بوى بهار

بر حسینا که میون کوه و کمرنى مزنه

 دم ده بُرِّ زن بچه ى هنشسته بدن

سیل مکردندکه چو جور خاله بگم تُو مِتَنه

 فاطمه خود رقیه زِرکُل اُ جُومه مِشُست

گله داشت از پِسَرُن شهرى ولات چَپْنه

 مَرِضا بِرخُو مِخُوند گوشه پاتو چَوُشى

 وَ مِدوخت گیوه وَکَنده به سوزن تمنه

 از برلاخ حسینا بدر آمد مُر،دید

گفت که اِمرو چه عجب روز بزده از دهنه

 چه سلام، چه علیک، توکُجَه اِینجه کُجه

اِشپِشُن مابِنیِهَ تور بِکَنه مثل کنه

 وَى مِگُم بر تو پیو سى شده بُد دل مو بُر آر

از تو مَیُم که حکایت کنى اُوسُنَه سَنَه

 گفت وَر چَش خُو ور صوفه بیا گفتم چش

هُنْشستم بَرِ هَم گوشه اَیوُ دو تنه

 گفت از عشق جگر سوز وگل افروز قُلى

از برات قَیچَکى و زینب پا چین چَکَنه

 از رجب یک لاقبا، از صفرو بچّه گدا

از غُلُم شل که مِرَه شلغم و زَردک مِکَنه

 مادرى مجمه پرخاشک برمابدر آرد

گفت، بنگر که چه نَاده پیش ماه مَمَه فَنه

 جوز وبَادُم و کنو، خسته وعناب و سُفوف

مغزدک و نخود وتخم کدو، پسته بنه

 واى که اسباب خجالت شده نَادَارِى‏ما

بِرهَمو هِشکه وَرى دُو مَن کوه پا نِمَنِه

 گفتم اى لطف وصفا قابل صد چَندُ و نه

گِدَه از خوب و خراب خود مو بُرار مِزّه چنه

 روز دکوه شد وَ خَزُم بِر خو بِرُم گفت نَخَى

جون ما وَسْتَه که شُم بِر تو نَسق دَاده ننه

 گفتم اِمرو گِدَه زحمت نِمِدُم بیشتر ازى

گفت سهله به خدا مشکنه دل پیرزنه

 ایر ببوسیدم ورراه زدم تنگ غروب

نِمِدُنى که هَنو دل مو بِرى پر مزنه

 غم آوارگى‏ما خو معاضد سهله

از خدا مام که نشو کودهنه بى سکنه